Hoe weet een speler dat een gokkast of een tafelspel volgens de regels werkt, en dat de uitkomsten niet bij voorbaat vaststaan? Het antwoord ligt bij de keuring van speelsystemen, een onafhankelijke toets van de techniek achter het spel. Dit stuk legt uit wat certificering inhoudt, hoe het proces verloopt, wat er wordt getest en hoe keuring samenhangt met vergunning en toezicht. Ook komt aan bod wat spelers zelf kunnen nalezen.

Wat certificering inhoudt

Certificering, in de Nederlandse regelgeving keuring genoemd, is een onafhankelijke toets van een spelsysteem aan de gestelde eisen. Een speelsysteem omvat de software die het spel laat draaien, de generator voor willekeurige getallen en de koppeling met de speelrekening. De toets wordt niet door de aanbieder zelf uitgevoerd, maar door een aangewezen instantie. Daarmee ontstaat een scheiding tussen degene die het spel aanbiedt en degene die beoordeelt of het spel voldoet. De uitkomst is een oordeel over de werking van het systeem, niet over de vraag of een speler iets wint of verliest.

De rolverdeling bij de keuring:

Partij
Rol bij de keuring

Aanbieder	Biedt het speelsysteem aan voor toetsing
Keuringsinstantie	Beoordeelt het systeem aan de hand van de eisen
Kansspelautoriteit (KSA)	Verleent vergunningen en houdt toezicht op de naleving

Van aanvraag tot goedkeuring

Het proces begint wanneer een aanbieder een spel of systeem voorlegt aan de keuringsinstantie. Die onderzoekt het aan de hand van het geldende schema en legt de bevindingen vast. Het doel is dat de werking is beoordeeld door een onafhankelijke partij en niet alleen door de aanbieder zelf.

Wat er getest wordt

De toets richt zich op de werking van het systeem als geheel. Een onderdeel is de willekeur: de generator voor willekeurige getallen moet uitkomsten opleveren die niet te voorspellen zijn en die niet van elkaar afhangen. Daarnaast wordt gekeken naar de manier waarop uitkeringen tot stand komen en of het spel zich gedraagt zoals de spelregels beschrijven. Welke onderdelen precies worden getoetst, is vastgelegd in het keuringsschema.

Belangrijke onderdelen van een keuring:

• De werking van de generator voor willekeurige getallen.
• De berekening en toepassing van uitkeringen.
• De overeenstemming tussen het spel en de beschreven spelregels.
• De koppeling tussen het spel en de speelrekening.

RTP in de technische bijlage

De KSA beschrijft het uitkeringspercentage, in de praktijk RTP genoemd, als het gemiddelde deel van de inzetten dat over een lange periode aan spelers wordt teruggegeven. De toezichthouder geeft daarbij een rekenvoorbeeld: bij 96 procent wordt gemiddeld 96 euro teruggegeven per 100 euro inzet. Het gaat om een theoretisch gemiddelde, dat in de technische bijlage over het begrip nader wordt uitgelegd.

Geschillen over uitkomsten

Soms ontstaat discussie over de uitkomst van een spelronde, bijvoorbeeld bij een storing of een onduidelijk resultaat. De eerste stap is dan de klantenservice of de klachtenprocedure van de aanbieder. Wie daarmee niet tot een oplossing komt, kan het Juridisch Loket raadplegen. Een geschil gaat over een concreet geval, terwijl de keuring de werking van het systeem in het algemeen beoordeelt. Bij een geschil helpt het om de ronde, het tijdstip en het spel te noteren, zodat de aanbieder de gegevens kan terugvinden.

Vergunning en keuring samen

Online kansspelen mogen alleen worden aangeboden door houders van een KOA-vergunning, verleend door de KSA op grond van artikel 31a van de Wet op de kansspelen. De houder moet zijn gevestigd binnen de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte. In de Kansspelwijzer op de KSA-website staat het overzicht van de verleende vergunningen. Vergunning en keuring vullen elkaar aan: de vergunning bepaalt wie mag aanbieden, de keuring beoordeelt de techniek van het aangeboden spel. Samen vormen ze een dubbele basis voor vertrouwen in het aanbod.

De rol van de toezichthouder

De KSA verleent de vergunningen en houdt toezicht op de naleving van de regels. Daarbij hoort ook het ontvangen van meldingen over illegaal aanbod en fraude, die desgewenst anoniem kunnen worden gedaan. De toezichthouder stelt de kaders en de aangewezen instantie voert de toets uit, waardoor de taken gescheiden blijven. Zo is duidelijk wie wat beoordeelt en blijft het toezicht op het geheel bij een instantie.

Keuring door een aangewezen instantie

Op een casinowebsite staan de spellen meestal gegroepeerd per categorie, met een zoekbalk bovenaan. De indeling van de pagina’s van Mama bet is te zien op de officiele website. Spelpagina’s tonen verder een titel, een afbeelding en een startknop. Keuring van speelsystemen gebeurt door een aangewezen instantie volgens Keuringsschema 2.1, dat sinds 1 oktober 2024 geldt.

Hoe je herkent dat een spel gecontroleerd is

Aan een spel zelf is niet altijd te zien of het is gekeurd. Een voorzichtige benadering is daarom te beginnen bij de aanbieder: een vergunninghouder valt onder het toezicht van de KSA, en die vergunning is na te gaan. Dat zegt op zichzelf niets over een afzonderlijk spel, maar het geeft wel het kader waarbinnen de keuring plaatsvindt. De spelregels en de informatie bij een spel geven verder aan wat het spel doet.

Zo kan de controle in stappen verlopen:

1. Zoek de naam van de aanbieder op in de Kansspelwijzer.
2. Controleer of de aanbieder een KOA-vergunning heeft.
3. Lees de spelregels en de informatie die bij het spel staat.
4. Noteer wat onduidelijk is en leg dat zo nodig voor aan de klantenservice.

Wat spelers kunnen nalezen

Spelregels en knoppen moeten in het Nederlands beschikbaar zijn, ook al mag een dealer in een live spel Engels spreken. In de spelregels staan de uitleg van het spel, de bedragen in euro’s en de beschikbare acties. Die informatie is voor iedere speler vrij te lezen.

Wat meestal in de spelinformatie te vinden is:

• De beschrijving van de spelregels.
• De uitleg bij uitbetalingen en bijzondere functies.
• Informatie over het uitkeringspercentage.
• De bedragen in euro’s.

Waarom keuring bij gereguleerde markten hoort

In een gereguleerde markt is vertrouwen een voorwaarde. Sinds de Nederlandse markt op 1 oktober 2021 openging voor vergunde aanbieders, is het uitgangspunt dat spelers kunnen rekenen op een afgebakend kader met toezicht, vergunningen en toetsing van de techniek. Keuring maakt deel uit van dat kader, omdat een speler zelf niet kan beoordelen hoe een generator van willekeurige getallen werkt. Door de beoordeling bij een onafhankelijke instantie neer te leggen, wordt de techniek toetsbaar. Dat past bij een markt waarin transparantie en bescherming als kwaliteitsnorm gelden. Keuring verklaart overigens niets over de uitkomst van een afzonderlijke ronde: het gaat om de werking van het systeem.

Wat keuring wel en niet toetst:

Keuring toetst wel
Keuring toetst niet

De werking van de generator voor willekeurige getallen	De uitkomst van een afzonderlijke ronde
De toepassing van uitkeringen volgens de regels	Persoonlijke verwachtingen van een speler
De overeenstemming met de spelregels	Het speelgedrag van de speler

Keuringsschema’s blijven bijgewerkt

Regels voor keuring staan niet voor altijd vast. Schema’s worden aangepast wanneer techniek en inzichten veranderen, en versie 2.1 is dan ook een stand van zaken, niet noodzakelijk de laatste. Nieuwe spelvormen, nieuwe technische oplossingen en nieuwe ervaringen kunnen aanleiding zijn voor aanpassing. Voor spelers betekent dit dat de uitleg bij een spel de plek blijft waar de actuele informatie staat. Voor aanbieders houdt het in dat zij hun systemen moeten laten toetsen aan het schema dat op dat moment geldt. De toezichthouder en de keuringsinstanties houden die ontwikkeling in de gaten.

Uit de praktijk: sinds 1 oktober 2024 geldt Keuringsschema 2.1 voor de keuring van speelsystemen.

Keuring, vergunning en toezicht vormen samen de basis onder het aanbod. De keuring toetst de techniek van een spel door een onafhankelijke instantie, de vergunning bepaalt wie mag aanbieden en de toezichthouder bewaakt de naleving. Voor spelers blijven de spelregels en de informatie bij het spel het uitgangspunt.